Grensoverschrijdend werk en sociale zekerheid

In welk land moet jouw (buitenlandse) werknemer sociale premies afdragen?

Het antwoord op deze vraag is zeker in de binnenvaart niet altijd even gemakkelijk te geven. Bij grensoverschrijdende arbeid geldt over het algemeen dat de sociale zekerheidswetgeving wordt toegepast van het land waar de werkzaamheden worden verricht. Dit staat in de Europese Verordening 883/2004. Omdat je als schipper vaak naar het buitenland reist, is het soms moeilijk vast te waar je werknemer of uitzendkracht sociaal verzekerd is. Gelukkig is er dan nog het Rijnvarendenverdrag.

Het Rijnvarendenverdrag is een verdrag tussen de landen aan de Rijn, te weten Zwitserland, Frankrijk, Duitsland, Luxemburg en Nederland. Een schip dat op de Rijn vaart, heeft een Rijnvaartverklaring nodig. Daarop staat de exploitant van het schip vermeld.


Logisch, of toch niet?
Volgens het Rijnvarendenverdrag vallen werknemers die op een schip met een Rijnvaartverklaring werken, onder de socialezekerheidswetgeving van het land waar de onderneming (die eigenaar is van het schip) is gevestigd. Dit geldt echter alleen maar voor inwoners van de vijf genoemde landen. Of als hun werkgever in een van die vijf landen is gevestigd. Klinkt logisch. Maar in de praktijk is toch vaak lastig om de regel toe te passen. Daarom een paar voorbeelden.


Voorbeeld 1
Een Tsjechische stuurman is in dienst bij een werkgever die een schip exploiteert met een Rijnvaartverklaring waarop een Nederlandse onderneming staat vermeld. De Tsjechische stuurman is in dit geval in Nederland sociaal verzekerd. Ook al komt hij zelf niet uit een van de vijf landen van het Rijnvarendenverdrag. Zijn werkgever komt uit Nederland. Dat is wel een van de landen van het Rijnvarendenverdrag. Het verdrag is van toepassing en de Nederlandse sociale zekerheid geldt in dit voorbeeld.


Voorbeeld 2
Nu vaart diezelfde Tsjechische stuurman op hetzelfde Nederlandse schip, echter is hij in dienst van een Tsjechisch uitzendbureau. Zijn werkgever is het uitzendbureau. Het uitzendbureau is niet gevestigd in een van de vijf landen van het Rijnvarendenverdrag. De stuurman woont ook niet in een van die vijf landen. In dit geval is het verdrag van Rijnvarenden niet van toepassing en is de Tsjechische stuurman in Tsjechië sociaal verzekerd.

In deze situatie is het wel raadzaam om een A1-verklaring te vragen waarop vermeld staat in welke land de sociale zekerheid van toepassing is. Hiermee voorkom je dat je achteraf ontdekt dat er geen premies zijn afgedragen en er zo een vervelende situatie kan ontstaan.

Voorbeeld 3
Een Filipijnse matroos is werkzaam via een Duits uitzendbureau op een schip met een Rijnvaartverklaring waarop een Nederlandse onderneming vermeld staat. De Filipijnse matroos is geen inwoner van een van de vijf landen. Zijn werkgever, het uitzendbureau, is dat wel. Het Rijnvarendenverdrag is daarom toch van toepassing. De Filipijnse matroos vaart op een Nederlands schip. Daarom is de sociale zekerheid in Nederland van toepassing en niet in Duitsland waar zijn werkgever is gevestigd.

Laat je goed informeren
Kom je als binnenvaartondernemer met grensoverschrijdende werknemers in aanraking? Laat je dan vooraf goed informeren. Vraag in geval van buitenlandse uitzendbureaus met buitenlands personeel ook altijd goed na waar de premies moeten worden afgedragen. Want uiteindelijk ben jij als binnenvaartondernemer ook verantwoordelijk voor een juiste premieafdracht, ook al is het personeel niet rechtstreeks bij jou in dienst. Bovendien zit je niet te wachten op werknemers die door achterstallige premies problemen krijgen met de Belastingdienst. Vaak lopen ze voor de problemen weg en gaan ze uit dienst. En moet je zo ongewild afscheid nemen van een misschien wel zeer bekwame medewerker.

Belastingplicht en derdelanders
In dit blog hebben we het alleen gehad over de premieplicht voor de sociale zekerheid. Belastingplicht is een apart verhaal. Net als de inzet van derdelanders (Filipijnen). Heb je hierover vragen of wil je naar aanleiding van dit blog meer weten? Neem dan contact op met Marion van de Runstraat:0475 – 460060.